Artikel

Bepaalt uw sector uw EcoVadis-scorecard? Geactiveerde criteria uitgelegd

In het kort

Expertinzicht — François Dequenne: de grootste fout die we zien: ondernemingen die een generieke EcoVadis-indiening voorbereiden zonder eerst te begrijpen welke criteria voor hun sector echt tellen. Dáár blijven scores steken. Uw score komt niet uit één universele vragenlijst: hij wordt gevormd door uw sector, uw grootte en uw vestigingen. Twee ondernemingen die in dezelfde week indienen, kunnen totaal verschillende scorecards krijgen, omdat voor elk andere criteria geactiveerd zijn. Focus op de verkeerde domeinen en u besteedt maanden aan bewijs met minimaal gewicht; begrijp het activeringspatroon van uw sector en elk uur voorbereiding wordt gericht.

Wat betekent geactiveerde criteria werkelijk?

EcoVadis beoordeelt ondernemingen op 21 duurzaamheidscriteria, gegroepeerd in de vier thema's. Niet alle 21 gelden voor iedereen. Bij registratie geeft u uw sectorclassificatie (ISIC-code), grootte en vestigingen op. EcoVadis bepaalt daarmee welke criteria materieel zijn: criteria met hoog belang wegen het zwaarst, criteria met gemiddeld belang tellen minder, en niet-geactiveerde criteria tellen helemaal niet. Een softwarebedrijf krijgt geen vragen over het beheer van gevaarlijke stoffen; een chemieproducent wel, met veel gewicht.

De totaalscore is een gewogen gemiddelde van de vier themascores — en ook de themagewichten verschuiven per sector, grootte en landenrisicoprofiel. Twee ondernemingen kunnen identieke ruwe themascores hebben en toch andere totaalresultaten.

Wat weegt het zwaarst in de productie?

Voor producenten — machines, componenten, kunststoffen, industriële uitrusting — dragen Milieu en Arbeid doorgaans het hoogste gecombineerde gewicht.

Binnen Milieu is Energieverbruik & broeikasgassen voor de meeste productiesectoren op hoog belang geactiveerd: EcoVadis verwacht beleid, acties, KPI-data en waar mogelijk certificeringen. ISO 50001 en ISO 14001 zijn bijzonder waardevol, zeker met een dekking boven 75% van de operationele scope. Rapportering van Scope 1- en 2-emissies (idealiter ook Scope 3) versterkt de indicator Rapportering.

Gezondheid en veiligheid van de medewerkers staat op hoog belang binnen Arbeid: een beleidstekst alleen scoort niet — analisten zoeken gedocumenteerde risicoanalyses, opleidingsregisters, ongevallenfrequentiedata en waar haalbaar ISO 45001.

Materialen, chemicaliën & afval is vaak hoog belang voor producenten die gevaarlijke stoffen hanteren, complexe afvalstromen genereren of onder REACH vallen. Productgebruik, Einde levensduur en Gezondheid & veiligheid van klanten zijn doorgaans gemiddeld belang: levenscyclusanalyses, terugroepprocedures en veiligheidscommunicatie tellen daar mee. Luchtverontreiniging en Water variëren met profiel en locatie; Biodiversiteit is voor standaardproductie vaak niet geactiveerd.

"Bij producenten bestaan de data over energie, afval en veiligheid meestal al in EHS-systemen, energiefacturen of incidentenlogboeken. De kloof zit in het structureren ervan in het formaat dat EcoVadis kan scoren."

Wat weegt het zwaarst in FMCG en consumentengoederen?

Voor FMCG-bedrijven en consumentenmerken ziet de beoordeling er duidelijk anders uit: Duurzame Inkoop weegt zwaarder, en Arbeid reikt dieper in de ketenrisico's.

Kinderarbeid, dwangarbeid & mensenhandel wordt als materieel criterium geactiveerd, zeker bij activiteiten of sourcing in risicoregio's — met focus op de eigen operaties: verbodsbeleid, sensibiliseringsopleiding voor medewerkers, gedocumenteerde klachtenmechanismen. Ook Gezondheid & veiligheid van klanten wordt geactiveerd: productveiligheidsbeleid, etiketteringsprocedures, gedocumenteerde terugroepplannen.

In de toeleveringsketen ligt de breedste verbetermarge, en Duurzame Inkoop is daarvan de duidelijkste uitdrukking: een wereldwijd gemiddelde van 43,1/100 volgens de EcoVadis Index, 9e editie (2025). De kloof is het grootst bij kleinere leveranciers, die deze praktijken toepassen zonder ze te documenteren. Voor FMCG-bedrijven, onder druk van het Consumer Goods Forum en regelgevers rond ketentransparantie, is dit thema tegelijk het grootste risico en de grootste kans. Goed scoren vereist minstens: een leveranciersgedragscode, bewijs van duurzaamheidsevaluaties van leveranciers (minimaal via vragenlijst), en registraties van opleidingen verantwoord inkopen voor de aankopers. Ook due diligence op ketenniveau — auditdekking van het leveranciersbestand, opleiding van het inkoopteam rond dwangarbeidrisico's — wordt hier beoordeeld. Veel FMCG-bedrijven hebben die programma's; de kloof zit meestal in de vertaling naar het formaat en de precisie die analisten kunnen verifiëren.

Wat weegt het zwaarst in de chemie?

Chemiebedrijven krijgen de breedste milieuactivering: Materialen & afval, Luchtverontreiniging en Water staan doorgaans alle drie op hoog belang; afhankelijk van locaties en activiteiten kunnen ook Biodiversiteit en Gezondheid & veiligheid geactiveerd worden. Dat weerspiegelt het reële risicoprofiel: gevaarlijke stoffen op schaal, VOS-emissies, complexe afvalstromen, sites nabij waterbronnen.

Bij Materialen & afval peilt de beoordeling naar GHS-conforme etikettering, procedures voor de verwerking van gevaarlijk afval en REACH-documentatie. Het auditkader Together for Sustainability (TfS) is een erkende sectorstandaard. Luchtverontreiniging activeert vragen over SOx, NOx, VOS, fijnstof en geurbeheer — monitoringdata, registers van zuiveringsinstallaties, noodprocedures bij accidentele lozingen. Water wordt diepgaand beoordeeld: effluentbehandeling, afvalwaterkwaliteit, kwantitatieve verbruiksrapportering; gesloten watercircuits en formele wateraudits positioneren u aanzienlijk beter dan een beleid op hoofdlijnen.

Voor Milieu in het algemeen: behandel ISO 14001 als de basiscertificering — maar de dekking bepaalt de waarde: een certificaat voor 30% van de sites draagt veel minder bij dan een voor 80%.

Mag u een geactiveerd criterium ooit negeren?

Criteria met gemiddeld belang tellen wél mee in de themascore. Een gemiddeld criterium op nul trekt het thema omlaag en kan een medailleniveau kosten — te meer omdat de percentiellat elke cyclus stijgt (Platinum top 1%, Goud top 5%, Zilver top 15%, Brons top 35%).

De praktische conclusie: begin elke cyclus met te bevestigen welke criteria op uw scorecard geactiveerd zijn en op welk belangniveau. Sequenceer daarna de voorbereiding — hoog belang eerst, gemiddeld daarna, niet-geactiveerd nooit. Dat sequenceren zet voorbereidingstijd om in punten.

Om te onthouden

• Uw ISIC-code, grootte en vestigingen bepalen welke van de 21 criteria geactiveerd worden en hoe de vier thema's gewogen worden.
• Productie: Energie & broeikasgassen en Gezondheid & veiligheid op hoog belang; ISO 14001/45001/50001 zijn de certificeringen die tellen.
• FMCG: Duurzame Inkoop en sociale ketenrisico's onder strenge controle — het thema met de breedste verbetermarge (wereldwijd gemiddelde 43,1/100), zeker bij kleinere leveranciers.
• Chemie: de breedste milieuactivering — Materialen & afval, Luchtverontreiniging, Water — met gedetailleerd operationeel bewijs.
• Sequenceer de voorbereiding per belangniveau; de generieke indiening is de meest voorkomende reden waarom scores blijven steken.